Son Haberler

/

Bulgaristan geleneksel bir tütün üreticisi ülke olarak, AB içinde kişi başı en fazla vatandaşın tütüncülükle uğraştığı bir yerdir. 37 bin kişi geçimini bu nikotinli bitkiyi yetiştirerek sağlamaya çalışıyor. Verimli topraklara genelde aromalı cinsler ekiliyor. Dış piyasalarda bu cinsler çok değerli, fakat Oryental tütün sadece elle işlenir. Üreticilerin bu fiziksel çabası geleneksel olarak her yıl devlet tarafından bir yardımla teşvik edilir. Primler bu sene artık son kez verildi, bundan sonra devlet yardımı uygulaması kaldırılacak. AB’de 2004’te başlayan tütün reformundan sonra 2006-2010 döneminde tütün sübvansiyonların kaldırılması öngörülmüştü. Bu teşvikin halk sağlığı ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle devlet desteğinin neticelenmesi kararlaştırıldı. Nitekim 2010 yılı Bulgaristan’da tütüncülere büyük çileden sonra verilen 116 milyon levalık yardım, bu branşa tahsis edilen son devlet yardımlarıydı. 

Devlet yardımlarının durdurulacağı haberi, genelde dağlık ve yarıdağlık, kırsal kesimlerde yaşayan Türkler'den olan tütüncüleri çok tedirgin etti, onlar geleceğinden endişe etmeye başladı ve memnuniyetsizliğini ifade eden sesler yükseldi. 

Özellikle Rodoplarda dağlık kesimlerde verimsiz tarla parçalarında Oryental cinsi tütün yetiştirmek yüzyıllık bir gelenek haline gelmiştir. İnsanlar bunu temel geçim kaynağı olarak benimsemiş, başka işi de bilmezler. Son yirmi yılda görülen ekonomik ve sosyal çalkantılar bu insanları alternatif geçim imkanalrından mahrum etti. Onların tek umudu hep tütün oldu. Devlet primlerini keserek, sadece tütüncülükle uğraşmış binlerce aileyi dibe sürükleme riski ortaya çıkıyor. Bulgaristan’da tütün üretiminin geleceği de sorun teşkil ediyor. Tarım ve Gıdalar Bakanı Miroslav Naydenov tütün konusunu şöyle özetledi: 

“Oryental cinsi tütün önümüzdeki yıllarda da işlenecek, hatta daha fazla da işlenecek belki, çünkü bu bulunmayan, nadir bir üründür. Üretilen tütün son gramına kadar hemen kapışıyor, hemen satın alınıyor. Bundan da öte - dünyada talep arzı geçiyor. Bu çok aranan bir cins tütün haline geldi. Üreticilerin alışkanlığı değişmeli. Kalabalık bir ailenin geçimini sadce tütüncülükle sağlamasını bekleyemeyiz. 

Geçmişte burada başka iş alanları da vardı, tütüne bir ek gelir kaynağı olarak bakılıyordu. Maden ocakları, altyapı işletmeleri kapandı, fabrikalara kilit vuruldu, yüzlerce kişi işsizler ordusuna katıldı ve tüm beklentilerini tütüncülüğe odakladılar. 
Bu böyle devam edemez. Aktif çalışma yaşındaki köylüler tarım dışında da istihdam imkanları aramalıdır. Şimdilerde “Gorna Arda” Hidroelektrik Barajlar Sistemi projesini yeniden canlandırıyoruz, Bu işletmeye de işçiler gerekecek, yeni iş olanakları açılacak. Tütüncülere tarım dışında bazı istihdam seçenekleri sunmayı düşünüyoruz”. 

Tarım Bakanı’nın teklifiyle, tütün branşı reformları mağdurlarına destek amacıyla Brüksel’in onayıyla 2011 bütçesine 72 milyon Euro kaynak ayrıldı. Bu devlet sübvansiyonu şimdiye kadar olduğu gibi kilogram tütün için değil, kırsal kesimlerde alternatif istihdam bulma yardımı olarak tahsis edilecek. Bakan Naydenov, bu kaynakalrın sadece geleneksel tütün üretimi olan kırsal kesimlerden insanlara yönelik olacağını, AK operasyonel programların da devreye gireceği ve paraların reformlar için kullanılacağını söyledi. 

Uluslararası Tütüncüler Birliği verilerine göre, komşu Yunanistan’da AB’nin öne sürdüğü şartlara bağlı reformlar uygulandı, tütüncülere destek kesildi ve ülkede tütün üreticisi çiftçilerin sayısı 50 000’den 15 000’e düştü.